Sạc Dự Phòng Trên Nệm Có Nguy Hiểm Không?

Cắm sạc dự phòng rồi tiện tay đặt luôn trên giường là thói quen khá phổ biến. Chiếc sạc nhỏ, không phát ra tiếng động và phần lớn thời gian hoạt động hoàn toàn bình thường nên rất ít người nghĩ vị trí đặt thiết bị cũng liên quan đến nguy cơ cháy.

Nhưng sạc dự phòng trên nệm lại tạo ra hai yếu tố không có lợi khi thiết bị đang sạc: bề mặt mềm có thể hạn chế khả năng thoát nhiệt, đồng thời nệm, ga và chăn đều là những vật liệu có thể tham gia vào đám cháy nếu pin xảy ra sự cố.

NFPA khuyến cáo thiết bị sử dụng pin lithium-ion nên được sạc trên bề mặt cứng, phẳng như bàn hoặc sàn phù hợp, thay vì giường, gối hay sofa.

Vì sao không nên đặt sạc dự phòng trên nệm?

Pin lithium-ion lưu trữ một lượng năng lượng tương đối lớn trong kích thước nhỏ. Trong điều kiện sử dụng bình thường, pin được thiết kế để hoạt động an toàn. Tuy nhiên, pin bị hư hỏng, lỗi, sử dụng không đúng cách hoặc gặp vấn đề trong quá trình sạc có thể quá nhiệt, bốc khói và phát cháy.

Khi sạc dự phòng trên nệm, vấn đề không chỉ nằm ở bản thân viên pin.

Bề mặt mềm có thể giữ nhiệt và hạn chế luồng không khí quanh thiết bị. NFPA lưu ý rằng thiết bị và bộ sạc sinh nhiệt trong quá trình sạc bình thường; các bề mặt mềm như giường, gối và sofa có thể giữ nhiệt và cản lưu thông không khí.

Quan trọng hơn, nếu pin thực sự phát cháy, chiếc nệm nằm ngay bên dưới lại trở thành vật liệu có thể bắt lửa.

Từ một cục sạc nhỏ đến đám cháy trên giường

Đây mới là điểm đáng chú ý của tình huống này.

Một sạc dự phòng chỉ chiếm diện tích rất nhỏ. Nhưng khi pin xảy ra sự cố và ngọn lửa truyền sang vật liệu xung quanh, quy mô đám cháy không còn phụ thuộc vào kích thước của cục sạc.

Nệm bắt lửa có thể khiến cháy tiếp tục lan sang ga giường, chăn, gối và những vật liệu gần đó. Nói cách khác:

Sạc dự phòng có thể là điểm khởi phát, nhưng vật liệu xung quanh quyết định sự cố có thể phát triển đến mức nào.

Đó cũng là lý do sạc dự phòng trên nệm đáng quan tâm hơn việc chỉ nhìn vào thiết bị và cho rằng “cục pin nhỏ thì cháy cũng nhỏ”.

Dấu hiệu sạc dự phòng có vấn đề

Không phải sạc dự phòng nào nóng lên trong lúc sạc cũng đồng nghĩa sắp cháy. Tuy nhiên, một số dấu hiệu bất thường không nên tiếp tục bỏ qua.

NFPA khuyến cáo ngừng sử dụng nếu pin hoặc thiết bị trở nên quá nóng, phồng, thay đổi hình dạng, có mùi bất thường, rò rỉ, xì khói hoặc phát ra tiếng động lạ.

Đặc biệt, tiếng xì, lép bép, hiện tượng phồng vỏ hoặc khói thoát ra là những dấu hiệu cần được xem xét nghiêm túc.

Nếu sạc dự phòng đã có dấu hiệu bất thường, không nên tiếp tục cắm điện để “thử xem có sạc được nữa không”.

Nên đặt sạc dự phòng ở đâu khi sạc?

Thay vì sạc dự phòng trên nệm, hãy chọn một bề mặt cứng, phẳng, ổn định và thông thoáng.

Ví dụ có thể đặt thiết bị trên mặt bàn phù hợp, tránh chăn, gối, sofa, thảm và các vật liệu dễ cháy khác.

NFPA khuyến cáo sạc trên bề mặt cứng, phẳng. Các cơ quan cứu hỏa tại Anh cũng đưa ra hướng dẫn tương tự: sử dụng bề mặt phẳng, chắc chắn và ổn định, đồng thời không che phủ thiết bị trong quá trình sạc.

Một nguyên tắc rất dễ nhớ là:

Khi sạc, đừng chỉ quan tâm mình đang sạc thiết bị gì. Hãy nhìn cả nơi mình đang đặt nó.

Có nên sạc dự phòng qua đêm?

Về an toàn, không nên biến việc cắm sạc rồi đi ngủ thành thói quen.

Các hướng dẫn an toàn pin lithium-ion của nhiều cơ quan cứu hỏa khuyến cáo nên sạc khi người sử dụng còn thức và có khả năng nhận biết bất thường, thay vì để pin sạc trong lúc ngủ hoặc không có người ở nhà.

Điều này đặc biệt quan trọng khi thiết bị được đặt trong phòng ngủ, nơi chăn, nệm, rèm và nhiều vật dụng dễ cháy thường nằm gần nhau.

Sạc và cáp cũng cần được chú ý

Vị trí đặt sạc dự phòng chỉ là một phần của quá trình sử dụng an toàn.

Nên sử dụng cáp và thiết bị sạc phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất. NFPA cũng khuyến cáo sử dụng dây và bộ sạc đi kèm hoặc loại được nhà sản xuất chấp thuận.

Nếu sạc dự phòng đã bị rơi mạnh, biến dạng, phồng, có dấu hiệu hư hỏng hoặc nóng bất thường, không nên tiếp tục sử dụng như bình thường.

Kết luận

Sạc dự phòng trên nệm là một thói quen nhỏ nhưng tạo ra điều kiện không thuận lợi khi thiết bị đang sạc.

Bề mặt mềm có thể ảnh hưởng đến khả năng thoát nhiệt. Quan trọng hơn, nếu pin xảy ra sự cố và phát cháy, chiếc nệm nằm ngay bên dưới có thể trở thành vật liệu tiếp nhận ngọn lửa, khiến một sự cố ban đầu nhỏ phát triển thành đám cháy lớn hơn.

Vì vậy, hãy đặt sạc dự phòng trên bề mặt cứng, phẳng, thông thoáng và cách xa vật liệu dễ cháy.

Một vị trí đặt đúng không làm pin “không bao giờ xảy ra sự cố”, nhưng có thể giúp giảm những điều kiện khiến hậu quả trở nên nghiêm trọng hơn.

Bên cạnh việc phòng ngừa, trang bị phương tiện chữa cháy ban đầu phù hợp cũng rất quan trọng; bạn có thể tham khảo thêm bình chữa cháy đa năng LIDA LD3 và các ứng dụng thực tế của sản phẩm tại Sao Thiên.

Nguồn tham khảo

• NFPA – Safe Charging Is a Superpower — hướng dẫn an toàn khi sạc thiết bị sử dụng pin.
• NFPA – Lithium-Ion Battery Safety — hướng dẫn sử dụng, sạc và nhận biết dấu hiệu bất thường của pin lithium-ion.
• Essex County Fire and Rescue Service – Batteries and Charging Safety — khuyến cáo về bề mặt sạc và an toàn khi sạc pin.

FAQ

1. Có nên đặt sạc dự phòng trên nệm khi đang sạc?

Không nên. Nên đặt thiết bị trên bề mặt cứng, phẳng, ổn định và thông thoáng, tránh giường, gối và các vật liệu dễ cháy.

2. Sạc dự phòng hơi nóng khi sạc có bình thường không?

Thiết bị có thể sinh nhiệt trong quá trình sạc. Tuy nhiên, nếu nóng bất thường, phồng, biến dạng, có mùi lạ, tiếng xì hoặc khói thì cần ngừng sử dụng.

3. Vì sao nệm làm hậu quả cháy nghiêm trọng hơn?

Nếu pin phát cháy, nệm nằm ngay sát nguồn nhiệt và ngọn lửa có thể bắt cháy, từ đó tạo điều kiện để đám cháy lan sang các vật liệu khác trên giường.

4. Có nên sạc dự phòng khi đang ngủ?

Không nên. Các hướng dẫn an toàn khuyến cáo sạc khi người sử dụng còn thức và có thể phát hiện, phản ứng với dấu hiệu bất thường.

5. Nên đặt sạc dự phòng ở đâu?

Ưu tiên mặt phẳng cứng, ổn định, thông thoáng và cách xa vật liệu dễ cháy. Không đặt dưới gối, trên nệm hoặc để chăn phủ lên thiết bị khi đang sạc.

CTA

PCCC Sao Thiên chia sẻ các kiến thức, tình huống và nguy cơ PCCC thường gặp trong đời sống và sản xuất, giúp người đọc hiểu đúng nguyên nhân để chủ động phòng ngừa trước khi sự cố xảy ra.