Phân Loại Đám Cháy Theo Tiêu Chuẩn EN 2 Châu Âu
Phân Loại Đám Cháy Theo Tiêu Chuẩn EN 2: A, B, C, D, F
Phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2 dựa trên bản chất của vật liệu đang cháy. Mục đích của hệ thống này là xác định rõ loại nhiên liệu để hỗ trợ lựa chọn phương pháp và phương tiện chữa cháy phù hợp.
Theo phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2, các đám cháy được phân thành Class A, B, C, D và F. Trong đó, A đến D được xác định theo bản chất nhiên liệu trong EN 2:1992; Class F được bổ sung sau đó cho đám cháy liên quan đến dầu và mỡ trong thiết bị nấu ăn. EN 2 cũng không thiết lập một Class riêng cho nguy cơ điện. BSI Knowledge
Class A – Đám cháy chất rắn
Class A gồm các đám cháy của vật liệu rắn, thường có nguồn gốc hữu cơ và thường hình thành than hồng khi cháy. Gỗ, giấy và vải là những ví dụ điển hình.
Đặc điểm quan trọng của nhóm này là nhiệt có thể tiếp tục tồn tại bên trong vật liệu sau khi ngọn lửa bề mặt suy giảm. Quá trình nhiệt phân vì thế có thể tiếp tục cung cấp sản phẩm cháy và dẫn đến tái cháy.
Làm mát là cơ chế chữa cháy quan trọng đối với Class A. Nước có khả năng hấp thụ lượng nhiệt lớn; foam và bình bột ABC cũng được sử dụng khi bình được đánh giá phù hợp với Class A.
Việc lựa chọn không chỉ dựa vào tên chất chữa cháy. Cần xem rating và phạm vi sử dụng được công bố trên chính bình chữa cháy.
Class B – Đám cháy chất lỏng và chất rắn hóa lỏng
Class B gồm chất lỏng và chất rắn có khả năng hóa lỏng. Trong thực tế, nhóm nguy cơ này thường gặp ở xăng, dầu, dung môi, sơn và nhiều sản phẩm hóa chất. Pdfcoffee
Điểm cần hiểu là chất lỏng không cháy theo cách giống một khối gỗ. Phản ứng cháy chủ yếu diễn ra trong vùng hơi nhiên liệu phía trên bề mặt, nơi hơi nhiên liệu trộn với oxy và đạt điều kiện bắt cháy.
Vì vậy, chữa cháy Class B tập trung vào kiểm soát hơi nhiên liệu, cách ly bề mặt chất cháy hoặc làm gián đoạn phản ứng cháy.
Foam có thể hình thành lớp phủ trên bề mặt nhiên liệu, hạn chế sự giải phóng hơi cháy và tiếp xúc với oxy. Bột BC/ABC và CO₂ sử dụng các cơ chế khác để kiểm soát quá trình cháy.
Với chất lỏng dễ cháy, việc lựa chọn phương tiện còn phải xét đến loại nhiên liệu, diện tích bề mặt cháy, khả năng cháy lan và nguy cơ tái bắt cháy.
Class C – Đám cháy chất khí
Trong phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2, Class C là đám cháy của chất khí. LPG, propane, butane và khí tự nhiên là những ví dụ thường gặp. Pdfcoffee
Khác với đám cháy chất rắn hoặc chất lỏng, nhiên liệu khí có thể tiếp tục được cung cấp qua bình chứa, van hoặc đường ống. Vì vậy, dập tắt ngọn lửa không đồng nghĩa với việc nguy cơ đã được loại bỏ.
Nếu dòng khí vẫn tiếp tục thoát ra sau khi ngọn lửa bị dập, khí có thể tích tụ và tạo hỗn hợp cháy nổ với không khí. Kiểm soát hoặc cô lập nguồn cấp nhiên liệu vì vậy là yêu cầu đặc biệt quan trọng khi xử lý cháy khí.
Đối với bình chữa cháy xách tay theo EN 3-7, việc công bố khả năng sử dụng cho Class C chỉ áp dụng cho bình bột đã đạt rating Class B hoặc đồng thời Class A và B. Đây là cơ sở kỹ thuật để bình bột BC/ABC thường được sử dụng cho nguy cơ Class C. Tiêu chuẩn Áo
Class D – Đám cháy kim loại
Class D gồm đám cháy kim loại. Magie, natri, kali và titan là những vật liệu thường được nhắc đến khi đánh giá nguy cơ cháy kim loại. EN 2 xác định kim loại cháy là một nhóm riêng vì đặc tính phản ứng khác đáng kể so với các nhiên liệu thông thường. Pdfcoffee
Đám cháy kim loại có thể đạt nhiệt độ rất cao. Một số kim loại còn phản ứng mạnh với nước hoặc các chất chữa cháy không phù hợp, làm tăng nhiệt, giải phóng khí hoặc phát tán vật liệu đang cháy.
Do đó, Class D cần chất chữa cháy chuyên dụng phù hợp với chính kim loại đang cháy.
EN 3-7 cũng lưu ý không thể xây dựng một đám cháy thử đại diện cho mọi trường hợp Class D do sự khác biệt về loại kim loại, hình dạng vật liệu và cấu hình đám cháy. Hiệu quả chữa cháy Class D vì vậy được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể. Tiêu chuẩn Áo
Class F – Đám cháy dầu, mỡ trong thiết bị nấu ăn
Class F áp dụng cho dầu và mỡ động vật hoặc thực vật trong các thiết bị nấu ăn.
Nguy cơ của nhóm này nằm ở lượng nhiệt tích tụ lớn trong dầu. Ngay cả khi ngọn lửa đã tắt, dầu vẫn có thể duy trì nhiệt độ đủ cao để bốc cháy trở lại nếu không được làm mát thích hợp.
Bình sử dụng hóa chất ướt – wet chemical được thiết kế để xử lý loại nguy cơ này. Chất chữa cháy vừa làm mát vừa tác động lên bề mặt dầu, tạo điều kiện kiểm soát hơi nhiên liệu và hạn chế tái cháy.
Đáng chú ý, EN 3-7 xác định việc sử dụng bột và CO₂ đối với Class F là nguy hiểm, vì vậy hai loại này bị loại khỏi việc đánh giá phù hợp Class F theo tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn Áo
Vì sao EN 2 không có Class E cho cháy điện?
EN 2 xây dựng các Class dựa trên vật liệu đang cháy, không dựa trên nguồn gây cháy. Vì vậy, tiêu chuẩn không xác định một Class riêng cho đám cháy có nguy cơ điện. Nội dung này đã được nêu ngay trong phần giới thiệu của EN 2. Pdfcoffee
Một tủ điện có thể bắt cháy do sự cố điện, nhưng vật liệu thực tế tham gia cháy vẫn có thể là polymer cách điện, nhựa, dầu hoặc các thành phần khác.
Khi thiết bị vẫn đang mang điện, lựa chọn phương tiện chữa cháy phải đồng thời xét đến nguy cơ điện và khả năng dẫn điện của chất chữa cháy. Vì vậy, không có Class E trong EN 2 không có nghĩa yếu tố điện bị bỏ qua trong kỹ thuật chữa cháy.
EN 2 và NFPA khác nhau như thế nào?
EN 2 của châu Âu và hệ phân loại được sử dụng trong NFPA của Hoa Kỳ có một số ký hiệu giống nhau, nhưng không thể mặc định cùng một chữ cái luôn có cùng ý nghĩa.
| Nguy cơ cháy | EN 2 – Châu Âu | NFPA – Hoa Kỳ |
|---|---|---|
| Chất rắn thông thường | Class A | Class A |
| Chất lỏng dễ cháy | Class B | Class B |
| Chất khí | Class C | Không dùng C theo nghĩa này |
| Thiết bị điện đang mang điện | Không có Class riêng | Class C |
| Kim loại | Class D | Class D |
| Dầu, mỡ nấu ăn | Class F | Class K |
Theo NFPA, Class C liên quan đến thiết bị điện đang mang điện, còn Class K áp dụng cho dầu và mỡ nấu ăn. Trong EN 2, Class C lại là chất khí và nhóm cháy bếp được ký hiệu Class F. studylib.net
Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng khi đọc nhãn bình chữa cháy, catalogue, datasheet hoặc hồ sơ kỹ thuật của thiết bị nhập khẩu. Ký hiệu Class chỉ có ý nghĩa chính xác khi xác định được hệ tiêu chuẩn đang được sử dụng.
Ý nghĩa của việc phân loại đúng đám cháy
Phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2 không nhằm tạo ra một bảng ký hiệu để ghi nhớ. Giá trị kỹ thuật của hệ thống nằm ở mối liên hệ giữa nhiên liệu – cơ chế cháy – chất chữa cháy – phương pháp kiểm soát.
Một bình phù hợp với Class A không mặc nhiên phù hợp với Class B. Bình dùng cho cháy khí phải đáp ứng yêu cầu tương ứng. Cháy kim loại cần giải pháp chuyên dụng theo từng vật liệu. Class F lại có những yêu cầu riêng do nhiệt lượng lớn và nguy cơ tái cháy của dầu mỡ.
Vì vậy, lựa chọn phương tiện PCCC cần bắt đầu bằng việc phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2, nhận diện nguy cơ cháy thực tế tại khu vực cần bảo vệ, sau đó mới xác định loại và rating của bình chữa cháy phù hợp.
Kết luận
Theo phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2, năm nhóm cần ghi nhớ là:
A – Chất rắn | B – Chất lỏng và chất rắn hóa lỏng | C – Chất khí | D – Kim loại | F – Dầu, mỡ nấu ăn.
Điểm quan trọng không nằm ở việc thuộc các chữ cái, mà ở khả năng xác định vật liệu nào đang cháy và phương tiện nào được thiết kế, thử nghiệm để xử lý đúng nguy cơ đó.
Đối với doanh nghiệp, nhà máy và công trình, việc lựa chọn bình chữa cháy cần dựa trên đánh giá nguy cơ tại từng khu vực thay vì trang bị một loại bình giống nhau cho toàn bộ cơ sở.
Câu hỏi thường gặp về Phân loại đám cháy theo tiêu chuẩn EN 2
1. EN 2 có bao nhiêu loại đám cháy?
Hệ phân loại hiện hành gồm Class A, B, C, D và F. Các nhóm được xác định chủ yếu theo bản chất của nhiên liệu cháy. BSI Knowledge
2. Class C theo EN 2 là cháy gì?
Class C là đám cháy chất khí, ví dụ LPG, propane, butane hoặc khí tự nhiên. Không nên nhầm với Class C của hệ NFPA Hoa Kỳ. Pdfcoffee
3. EN 2 có Class E cho cháy điện không?
Không. EN 2 không thiết lập một Class riêng cho nguy cơ điện vì hệ thống phân loại dựa trên vật liệu đang cháy. Pdfcoffee
4. Cháy dầu ăn theo EN 2 thuộc loại nào?
Cháy dầu và mỡ trong thiết bị nấu ăn thuộc Class F. Đối với bình xách tay, EN 3-7 loại bột và CO₂ khỏi việc công nhận phù hợp Class F. Tiêu chuẩn Áo
5. Class C của EN 2 và NFPA có giống nhau không?
Không. EN 2: Class C = chất khí cháy. NFPA: Class C = thiết bị điện đang mang điện. Đây là một trong những khác biệt quan trọng khi đọc tài liệu kỹ thuật quốc tế. Pdfcoffee
Nguồn tham khảo
BSI – BS EN 2:1992, Classification of fires
BSI Knowledge – BS EN 2
Austrian Standards – EN 3-7, Portable fire extinguishers
EN 3-7 – Portable fire extinguishers
NFPA – Standard for Portable Fire Extinguishers
NFPA
CTA
PCCC Sao Thiên cung cấp giải pháp, thiết bị và tư vấn kỹ thuật PCCC cho công trình dân dụng, thương mại và công nghiệp. Việc lựa chọn phương tiện chữa cháy cần căn cứ vào nguy cơ thực tế, yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn áp dụng cho từng dự án.




