Cháy Xe Điện Trong Bãi Gửi Xe: Nguy Cơ Và Giải Pháp PCCC

Cháy xe điện trong bãi gửi xe đặt ra thách thức lớn cho công tác PCCC. Hãy thử hình dung một buổi tối tại tầng hầm chung cư.

Hàng trăm chiếc xe máy, ô tô xếp san sát. Bình chữa cháy được bố trí theo quy định. Hệ thống PCCC được đầu tư, công trình đã được nghiệm thu. Mọi người gửi xe, trở về nhà và tin rằng mình đang ở trong một khu vực an toàn.

Nhưng rồi, một chiếc xe điện bất ngờ bốc cháy.

Nhân viên bãi xe lập tức cầm bình chữa cháy lao tới. Họ không đứng nhìn. Họ đang cố ngăn ngọn lửa trước khi nó lan sang những chiếc xe bên cạnh.

Thế nhưng, đám cháy xe điện với pin lithium-ion không đơn giản như một đám cháy thông thường.

Và đây mới là vấn đề đáng để chúng ta suy nghĩ.

1. Bình chữa cháy đã được trang bị, nhưng liệu đã phù hợp với cháy xe điện?

Các quy định về trang bị phương tiện PCCC đặt ra yêu cầu đối với công trình theo quy mô, công năng và điều kiện áp dụng. Tuy nhiên, đáp ứng yêu cầu trang bị không đồng nghĩa với việc mọi tình huống cháy đều đã có phương tiện phù hợp để xử lý.

Bình bột và bình CO₂ là những phương tiện chữa cháy phổ biến, có vai trò nhất định đối với các đám cháy phù hợp với công dụng của chúng.

Nhưng với đám cháy xe điện sử dụng pin lithium-ion, vấn đề nằm sâu bên trong khối pin.

Khi pin xảy ra hiện tượng thoát nhiệt mất kiểm soát, phản ứng bên trong tiếp tục sinh nhiệt, giải phóng khí và thúc đẩy quá trình cháy lan giữa các cell pin. Dập tắt ngọn lửa bên ngoài không có nghĩa là phản ứng bên trong đã dừng lại.

Một thử nghiệm tại Việt Nam năm 2023 ghi nhận bình bột và bình CO₂ không dập tắt được đám cháy pin lithium-ion trong điều kiện thử nghiệm. Đây là lời nhắc nhở rằng không thể mặc định hiệu quả của bình chữa cháy thông thường đối với mọi loại đám cháy.

2. Một bình xách tay không phải phương án xử lý hoàn chỉnh

Hãy nhìn vào giới hạn thực tế của một bình chữa cháy xách tay.

Bình chỉ có lượng chất chữa cháy hữu hạn, thời gian phun ngắn và khả năng tiếp cận đám cháy bị giới hạn bởi vị trí khối pin. Trong khi đó, pin thường nằm trong một cụm kết cấu bảo vệ, khiến việc tiếp cận trực tiếp để làm mát gặp nhiều khó khăn.

Người chữa cháy vừa phải đối mặt với nhiệt lượng lớn, khói độc, nguy cơ cháy lan sang xe bên cạnh, vừa phải quyết định có tiếp tục xử lý hay rút lui để bảo đảm an toàn.

Ngay cả khi ngọn lửa bên ngoài đã giảm, pin vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái cháy.

Vì vậy, không thể lấy việc một bình đã dập được ngọn lửa ban đầu làm bằng chứng rằng đám cháy pin đã được kiểm soát hoàn toàn.

3. Điều đáng lo không chỉ là chiếc xe đang cháy

Trong bãi gửi xe, khoảng cách giữa các phương tiện thường không lớn. Một đám cháy phát triển nhanh sẽ đe dọa những chiếc xe liền kề, làm tăng tải trọng cháy và gây khó khăn cho việc tiếp cận xử lý.

Tại tầng hầm hoặc không gian kín, khói và khí độc còn làm giảm tầm nhìn, ảnh hưởng đến hô hấp và cản trở thoát nạn.

Đối với cư dân, người lao động và nhân viên bảo vệ, nguy cơ không chỉ nằm ở tài sản bị thiêu rụi. Đó còn là thời gian để phát hiện sự cố, báo động, sơ tán và đưa lực lượng chữa cháy tiếp cận hiện trường.

Một chiếc xe có giá trị tài sản lớn. Nhưng tính mạng của những người đang ở trong tòa nhà luôn phải được đặt lên trước.

4. Vậy cần chuẩn bị điều gì?

Không nên chờ đến khi xảy ra sự cố mới nhận ra phương tiện hiện có chưa đáp ứng được tình huống thực tế.

Các đơn vị quản lý bãi xe, ban quản lý chung cư và chủ đầu tư cần đánh giá riêng nguy cơ cháy xe điện, thay vì chỉ kiểm tra danh mục thiết bị đã trang bị.

Phương án an toàn cần xem xét đồng bộ:

• Phương tiện chữa cháy: Lựa chọn thiết bị theo nguy cơ thực tế, bao gồm giải pháp chuyên dụng phù hợp với cháy pin lithium-ion.
• Phát hiện và báo động: Bảo đảm sự cố được phát hiện, cảnh báo kịp thời để tổ chức ứng phó.
• Ngăn cháy lan: Xem xét bố trí khu vực để xe, khoảng cách và giải pháp kỹ thuật phù hợp với điều kiện công trình.
• Thoát nạn và tổ chức ứng phó: Duy trì lối thoát thông thoáng, quy định rõ trách nhiệm của nhân viên và tổ chức huấn luyện tình huống cháy xe điện.
• Phối hợp chữa cháy chuyên nghiệp: Ưu tiên sơ tán, báo động và gọi 114; không để người không được huấn luyện tiếp tục tiếp cận đám cháy vượt quá khả năng kiểm soát.

Bình chữa cháy chuyên dụng là một phần cần được xem xét trong phương án tổng thể, không phải sự bảo đảm rằng chỉ cần một bình là xử lý được đám cháy pin xe điện.

5. Điều người gửi xe thực sự cần là sự an toàn

Người dân gửi xe tại chung cư, trung tâm thương mại hay bãi giữ xe công cộng không có điều kiện tự đánh giá loại bình nào phù hợp với từng nguy cơ cháy. Họ tin rằng công trình đã được trang bị các phương tiện cần thiết để bảo vệ mình.

Niềm tin ấy cần được đáp lại bằng một phương án PCCC không chỉ đáp ứng yêu cầu trang bị, mà còn tính đến những tình huống cháy thực tế đang đặt ra.

Xe điện ngày càng phổ biến. Công nghệ phương tiện thay đổi, nguy cơ cháy cũng có những đặc điểm mới. Công tác PCCC cần được nhìn nhận theo đúng sự thay đổi đó.

Một bãi xe an toàn không chỉ là nơi có đủ bình chữa cháy. Đó còn phải là nơi có phương án ứng phó phù hợp khi đám cháy thực sự xảy ra.

Để chủ động hơn trong công tác ứng phó với các nguy cơ cháy pin lithium, hãy tìm hiểu thêm về bình chữa cháy LIDA LD3 và thông tin sản phẩm tại Sao Thiên.

Nguồn tham khảo:

1. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH — Thực trạng và một số giải pháp tổ chức chữa cháy phương tiện giao thông sử dụng pin lithium-ion

2. CESTI — Công bố kết quả thử nghiệm chữa cháy pin lithium-ion trên xe điện

3. Bộ Công an — Thông tư 103/2025/TT-BCA, ban hành QCVN 10:2025/BCA